“Her PRP aynı değildir. Belki de saç tedavilerindeki en büyük yanılgı tam olarak budur.”
Google’da “PRP saç tedavisi” yazdığınızda yüzlerce klinikle karşılaşırsınız.
Neredeyse hepsi aynı cümlelerle başlar:
“Kan alınır.”
“Santrifüj edilir.”
“Saçlı deriye enjekte edilir.”
Peki gerçekten hepsi bu kadar mı?
Aslında hayır.
PRP’nin gerçek hikâyesi bundan çok daha ilginç. Üstelik bugün saç dökülmesi tedavisinde gördüğümüz başarıların büyük kısmı yalnızca PRP uygulanmasına değil, doğru hastaya doğru PRP protokolünün uygulanmasına bağlıdır.
Bu yazıda yalnızca PRP’nin ne olduğunu değil, nasıl keşfedildiğini, neden her PRP’nin aynı olmadığını ve başarılı bir saç PRP uygulamasını belirleyen bilimsel ayrıntıları konuşacağız.
PRP Aslında Saç İçin Geliştirilmedi
İlginç ama gerçek…
PRP’nin ilk amacı saç çıkarmak değildi.
1970’li yıllarda hematoloji alanında geliştirilen trombositten zengin plazma (Platelet-Rich Plasma - PRP), başlangıçta trombosit sayısı düşük hastaların tedavisi için hazırlanıyordu. Daha sonra kalp cerrahisi, ortopedi, spor hekimliği, ağız ve çene cerrahisi ile plastik cerrahi gibi birçok alanda doku iyileşmesini desteklemek amacıyla kullanılmaya başlandı.
Bilim insanları zamanla dikkat çekici bir ayrıntıyı fark etti.
PRP uygulanan bölgelerde yalnızca yara iyileşmesi hızlanmıyor, aynı zamanda yeni damar oluşumu, hücresel yenilenme ve doku onarımı da destekleniyordu. İşte bu gözlem, dermatologların dikkatini saç köklerine çevirdi.
Peki PRP Saç Tedavisinde İlk Ne Zaman Kullanıldı?
Saç dökülmesi tedavisinde PRP ile ilgili ilk dikkat çeken bilimsel çalışmalar 2010’lu yılların başında yayımlandı.
Özellikle androgenetik alopesi (erkek ve kadın tipi saç dökülmesi) üzerine yapılan çalışmalar, PRP’nin uygun hastalarda saç yoğunluğunu ve saç teli kalınlığını artırabileceğini gösterdi. 2015 yılında yayımlanan randomize kontrollü bir çalışmada PRP uygulanan hastalarda saç yoğunluğu ve saç sayısında anlamlı artış bildirilirken ciddi bir yan etki gözlenmedi.
Bugün PRP, saç dökülmesi alanında en fazla araştırılan rejeneratif tedavilerden biri hâline gelmiştir. Son yıllarda yayımlanan çok sayıda klinik çalışma, sistematik derleme ve meta-analiz; özellikle erken ve orta evre androgenetik alopeside destekleyici bir seçenek olarak değerlendirildiğini göstermektedir.
PRP Neden Çalışabilir?
Bunun cevabı trombositlerin içinde saklıdır.
Trombositler yalnızca kanamayı durdurmakla görevli değildir.
İçlerinde;
- PDGF (Platelet-Derived Growth Factor)
- VEGF (Vascular Endothelial Growth Factor)
- TGF-β (Transforming Growth Factor Beta)
- EGF (Epidermal Growth Factor)
- IGF-1 (Insulin-like Growth Factor)
gibi birçok biyolojik sinyal molekülü bulunur.
Bu büyüme faktörleri, saç köklerinin bulunduğu mikro çevreyi etkileyerek hücresel iletişimi desteklemeye yardımcı olabilir. Ayrıca saçlı deride yeni damar oluşumunu ve hücresel aktiviteyi desteklediği düşünülmektedir. Ancak bu etkinin kişiden kişiye değişebileceği ve tek başına mucizevi bir çözüm olmadığı unutulmamalıdır.
İşte En Büyük Yanılgı: Her PRP Aynı Değildir
Belki de bu yazının en önemli bölümü burası.
Çünkü birçok kişi PRP’nin yalnızca “kandan elde edilen sarı sıvı” olduğunu düşünüyor.
Oysa aynı hastadan alınan kanla bile farklı özelliklerde PRP hazırlanabilir.
Bunu etkileyen birçok değişken vardır:
- Kullanılan PRP tüpü
- Antikoagülan tipi
- Santrifüj cihazı
- Santrifüj hızı (g kuvveti)
- Santrifüj süresi
- Tek santrifüj veya çift santrifüj yöntemi
- Elde edilen trombosit yoğunluğu
- Lökosit (beyaz kan hücresi) içeriği
- Eritrosit (kırmızı kan hücresi) kontaminasyonu
- PRP’nin aktive edilip edilmemesi
- Enjeksiyon tekniği ve derinliği
Bu nedenle iki farklı klinikte yapılan “PRP” işlemi, aslında biyolojik olarak birbirinden oldukça farklı olabilir. Nitekim uluslararası uzmanlar da PRP’nin en önemli sorunlarından birinin standart bir hazırlama protokolünün bulunmaması olduğunu vurgulamaktadır.
Dünyada Tek Bir PRP Yok
Bilimsel literatürde PRP farklı içeriklerine göre sınıflandırılır.
En yaygın sınıflandırmalardan biri dört temel gruptan söz eder:
- P-PRP (Pure Platelet-Rich Plasma): Düşük lökosit içeren saf PRP.
- L-PRP (Leukocyte-Rich Platelet-Rich Plasma): Lökositten zengin PRP.
- P-PRF (Pure Platelet-Rich Fibrin): Fibrin yapısı daha belirgin olan form.
- L-PRF (Leukocyte-Rich Platelet-Rich Fibrin): Hem fibrin hem lökosit içeriği yüksek form.
Her formun avantajları ve kullanım alanları farklıdır. Bu nedenle “en iyi PRP” yerine, doğru hasta için doğru PRP protokolü yaklaşımı daha bilimsel ve doğru bir yaklaşımdır.
İyi Bir Saç PRP Uygulamasını Ne Belirler?
PRP’nin başarısını yalnızca kullanılan cihaz değil, tüm tedavi süreci belirler.
Başarılı bir uygulamada şu soruların yanıtı önemlidir:
- Saç dökülmesinin nedeni gerçekten belirlendi mi?
- Hastanın vitamin, demir ve hormon değerleri değerlendirildi mi?
- Saçlı deri analiz edildi mi?
- Doğru PRP hazırlama protokolü kullanıldı mı?
- Uygulama doğru anatomik derinliğe yapıldı mı?
- PRP, gerekli durumlarda mezoterapi, düşük seviyeli lazer (LLLT), mikro iğneleme veya eksozom gibi destekleyici yöntemlerle kombine edildi mi?
- Hastaya sürdürülebilir bir takip planı oluşturuldu mu?
Saç tedavisinde çoğu zaman başarı, tek bir işlemden değil; doğru tanı, doğru hasta seçimi ve kişiye özel planlamadan doğar.
Novapol’de Biz PRP’ye Nasıl Bakıyoruz?
Bizim için PRP tek başına uygulanan standart bir işlem değildir.
Çünkü her saç dökülmesi aynı nedenle gelişmez.
Bu nedenle tedavi planı oluşturulurken yalnızca saçın bugünkü görünümü değil;
- saç dökülmesinin tipi,
- süresi,
- saçlı derinin durumu,
- mevcut saç yoğunluğu,
- eşlik eden vitamin ve hormonal faktörler,
- daha önce uygulanmış tedaviler
birlikte değerlendirilir.
Gerektiğinde PRP; saç mezoterapisi, düşük seviyeli lazer (LLLT), mikro iğneleme veya diğer destekleyici uygulamalarla kombine edilerek kişiye özel bir tedavi planı oluşturulur.
Bizce iyi bir PRP uygulaması, yalnızca doğru enjeksiyondan değil; doğru analizden başlar.
Bir Sonraki Yazımızda…
“Her PRP Aynı Değildir: İyi Bir PRP’yi Kötü Bir PRP’den Ayıran 10 Bilimsel Detay”
Santrifüj hızı neden önemlidir? Trombosit sayısı gerçekten sonucu değiştirir mi? Lökosit içeren PRP daha mı etkilidir? Klinikler arasındaki fark gerçekten yalnızca fiyat mıdır?
Bir sonraki yazımızda bu soruların bilimsel yanıtlarını birlikte inceleyeceğiz.
Kaynaklar
- Paichitrojjana A, Paichitrojjana A.
Platelet Rich Plasma and Its Use in Hair Regrowth: A Review.
Drug Design, Development and Therapy. 2022;16:635-645.
- Gentile P, Garcovich S.
Systematic Review of Platelet-Rich Plasma Use in Androgenetic Alopecia.
International Journal of Molecular Sciences. 2020;21(8):2702.
- Stevens J, Khetarpal S.
Platelet-rich plasma for androgenetic alopecia: A review of the literature and proposed treatment protocol.
International Journal of Women's Dermatology. 2019.
- Mościcka P, et al.
History of Autologous Platelet-Rich Plasma: A Short Review.
Journal of Cosmetic Dermatology. 2021.
- Rodriguez M, et al.
The History and Current Status of Platelet-Rich Plasma.
2024.
- International Society of Hair Restoration Surgery (ISHRS)
PRP for Hair Loss.
- Todorova LN.
The Evolution of Platelet-Rich Plasma: A 70-Year-Old History.
2025.
